Składowanie drewna - sztaplowanie

Drewno świeże, a nawet drewno suszone, musi być przechowywane w przewiewnych i najlepiej nasłonecznionych miejscach. Wyższa temperatura, którą zapewnia słońce powoduje przeciskanie się wody przez komórki drewna do jego górnych powierzchni i potem ich odparowanie do powietrza. Z kolei wymiana powietrza nad drewnem, na mniej wilgotne, zapewnia stałość parowania. W zamkniętych pomieszczeniach powietrze osiągnie taki punkt nasycenia wilgoci, w ktorym parowanie zostanie najpierw spowolniane a potem całkowicie zahamowane. W efekcie po jakimś czasie na drewnie pojawi się pleśń. Dlatego do prawidłowego przechowywania drewna zapewniony musi być przewiew. Zasada ta dotyczy także drewna suszonego w suszarniach. Jest ono suszone do najczęściej 22% wilgotności, lecz mierzonej jedynie w zewnętrznych warstwach. Głębiej w rdzeniu jego wilgotność będzie zdecydowanie wyższa.

Drewno może być przechowywane na dworze pod warunkiem, że zostanie przekryte od warunków atmosferycznych i jest dobrze wentylowane. Miejsce do składowania powinno być równe i suche, pomiędzy elementami powinno się układać przekładki umożliwiające równomierny rozkład i utrzymanie geometrii.


Sztaple tarcicy układa się na składzie oddzielnie według:

  • rodzaju lub grup rodzajowych drewna; niektóre rodzaje drewna sztapluje się razem, tworząc grupy rodzajowe np. świerk z jodłą lub osika z topolą.
  • stopnia obróbki (tarcica nieobrzynana, obrzynana, elementy prze-znaczeniowe).
  • grubości.
  • klas lub grup jakości.
  • przeznaczenia (np. tarcica podłogowa, wagonowa).
  • grup długości (tarcica długa, średnia, krótka).
  • Sztaplowanie według wymiaru szerokości tarcicy następuje tylko wtedy, gdy jest to określone w warunkach dostaw. Dotyczy to np. fryzów i graniaków. Sztaple tworzy się z wielu, oddzielonych przekładkami warstw tarcicy. Spoczywają one na konstrukcji wsporczej, a z góry przykrywa się je szczelnym dachem. Główne elementy sztapla przedstawia rysunek 1a
  • najwyższa jakość gwarantowana przez własny jak i zewnętrzny nadzór produkcji

Składowanie drewna


Składowanie drewna - sztaplowanie

Rys. 1a. Elementy sztapla

1 - słupki betonowe. 2 - legary, i przckładniki. 4 - tarcica . 5 - podstawki 6 - dach

Czoło i bok sztapla stanowią płaszczyzny utworzone przez wyrównane czoła i boki tarcicy sztaplowanej. Wysokość sztapla jest to odległość między górną powierzchnią legarowania a górną płaszczyzną ostatniej warstwy ułożonej tarcicy.

Poszczególne sztuki tarcicy układa się w każdej warstwie obok siebie z zachowaniem określonych odstępów, a także dokładnie nad sztukami znajdującymi się w pozostałych warstwach sztapla, tworząc układ zwany stopkami. Między stopkami znajdują się wolne przestrzenie, które tworzą kanały pionowe, a między przekładkami - kanały poziome sztapla. Konstrukcję wsporczą sztapla tworzą, ustawione na powierzchni gruntu słupki oraz leżące na nich podpory zwane 1 e g a r a m i.

Słupki wykonuje się z betonu, najbardziej celowe jest stosowanie legarów betonowych, są to legary trwałe. Używa się również legarów metalowych z szyn, oraz drewnianych tymczasowych.

Jeśli nie można zastosować wymienionych rodzajów legarów, zaleca się kłaść legary drewniane w postaci pryzm szerokości górnej płaszczyzny nie mniejszej niż 5 cm oraz wysokości 10 do 12 cm przy sztaplowaniu tarcicy iglastej i 12 do 14 cm przy sztaplowaniu tarcicy liściastej. Są dwa sposoby ustawiania słupków i legarów; legarowanie pojedyncze (rys. S-7a) oraz podwójne, czyli krzyżowe (ryn, 8-76). Powszechnie stosuje się legarowanie pojedyncze, a legarowatm podwójne tylko w razie sztaplowania na gruntach słabo spoistych, roi luźniających się nadmiernie pod wpływem opadów, tzn. ilastych, podmokłych . torfowych. Przy sztaplowaniu ręcznym szerokość legarowania (sztapla) wynosi na ogół 2,5 do 3 m, a długość legarowania (sztapla) 7 do - 9 m. Odstępy między legarami poprzecznymi różnicuje się zależnie od rodzaju sortymentów; 1 do 1,2 m przy sztaplowaniu desek oraz 1,5 do 2 m przy sztaplowaniu krawędziaków i belek.

Konstrukcja wsporcza sztapla powinna być przed jej użytkowaniem dokładnie spoziomowana, aby zapobiec jej przesunięciu pod ciężarem sztapla. Przekładki sztaplowe, umieszczane między poszczególnymi warstwami tarcicy, wykonuje się ze zdrowego drewna iglastego. Należy je kłaść dokładnie w pionie nad przekładkami ułożonymi bezpośrednio na legarach. Układa się je prostopadle do długości tarcicy. Wymiary przekładek przedstawiono w tabeli 8-2.

Przekładki cieńsze stosuje się na tych składach, gdzie występują korzystniejsze warunki wysychania oraz przy układaniu materiałów gorszych klas jakości. Końce przekładek nie powinny wystawać poza bok sztapla, od strony drogi transportowej, natomiast między sztaplami sąsiednimi dopuszcza się wystawianie końców przekładek najwyżej o 25 cm.

Odstępy między poszczególnymi sztukami tarcicy w poziomych warstwach sztapli, czyli gęstość sztaplowania, podlegają zróżnicowaniu zależnie od sortymentu. Na przykład odstęp między szerokimi końcami iglastych desek nie obrzynanych o grubości do 29 mm powinien wynosić 1/3-7-1/2 szerokości przeciętnej deski, a dla desek grubości 30 -7-49 mm oraz bali i pryzm — 1/5 -e-1/4 tej szerokości. Rozróżnia się kilka podstawowych rodzajów sztapli, których budoŹwę przedstawiono na kolejnych rysunkach 8-8-7-8-12. Sztaple dwuczołowe niepełne (rys. 8-8) stosuje się głównie przy układaniu długiej tarcicy iglastej, zarówno obrzynanej, jak i nie obrzynanej oraz desek i bali przeznaczeniowych. Ten sposób sztaploŹwania nie jest wskazany przy sztaplowaniu tarcicy liściastej. Sztaple dwuczołowe pełne (rys. 8-9), o wyrównanych czoŹłach i bokach stosuje się przy sztaplowaniu liściastej tarcicy obrzynanej i nie obrzynanej. Sztaple dwuczołowe p oj e d y n c z e (rys. 8-10) formuje się tylko przy układaniu tarcicy jednakowej długości, np. tarcicy wagonoŹwej lub innych sortymentów przeznaczeniowych.

Sztaple jednoczołowe pojedyncze (rys. 8-11) stosuje się przy układaniu nie obrzynanej tarcicy iglastej oraz iglastych i liściaŹstych materiałów przeznaczeniowych o nieznacznie zróżnicowanych długościach. Sztaple dwuczołowe bliźniacze (rys. 8-12) stosuje się przy sztaplowaniu elementów przeznaczeniowych o określonych dłuŹgościach, takich jak np. półfabrykaty meblarskie. Przy sztaplowaniu bali nie obrzynanych zaleca się stosować krótkie przekładki, obejmujące jedną stopkę, wzmocnione co kilka warstw przekładkami dłuższymi (rys. 8-13). Deski i bale gorszej jakości oraz liŹstwy i łaty można sztaplować na własnym materiale, używając zamiast przekładek, wybranych sztuk układanej tarcicy odpowiedniej długości (rys. 8-14). Największa wysokość sztapli formowanych ręcznie wynosi od 2 m przy układaniu belek, do 3 m — przy układaniu desek i bali liśŹciastych oraz 4 m — przy układaŹniu desek i bali iglastych.

Zabezpieczanie sztapli tarcicy.

Zabezpieczanie tarcicy na skła-dzie przed szkodliwymi wpływa- mi czynników atmosferycznych obejmuje: przykrywanie sztapli dachami (dachowanie), zabezpieczanie czół tarcicy przed pękaniem oraz osłanianie sztapli. bezpieczanie czół tarcicy przed pękaniem oraz osłanianie sztapli. Dachowanie sztapli odgrywa nie tylko rolę zabiegu konserwaŹcyjnego, ale wpływa także na przyspieszenie ruchu powietrza w sztaplu, stwarzając lepsze warunki wysychania tarcicy. Dachy powinny być szczelne i trwałe oraz mieć odpowiednie nachylenie i okap. KonstrukŹcję dachu tworzą podpory i poszycie dachowe. Podpory formuje się ze sztaplowanej tarcicy, czyli z własnego materiału (rys. 8-15) lub wyŹkonuje z elementów wiązania dachowego i ustawia na górnej warstwie Rys. 8-15. Podpory dachowe sztapli i układanego materiału sztaplowanej tarcicy (rys. 8-4). Poszycie dachu wykonuje się z płyt dachowych zbitych z tarcicy, z pojedynczych desek lub z blachy falistej.

Rozróżnia się dachy jednopołaciowe oraz dwupołaciowe, w kierunku boków lub czół sztapla. Dachy jednopołaciowe sytuuje się połacią od strony wiejących wiatrów. Zabezpieczanie czół materiałów tartych zapobiega ich zbyt szybkiemu wysychaniu i powstawaniu nadmiernych pęknięć czołowych. Zabiegowi temu poddaje się szczególnie podatną na pękanie tarcicę liściastą.

Stosuje się następujące sposoby zabezpieczeń czół: • listewkowanie, • wysuwanie przekładek sztaplowych przed lico czół, • powlekanie pastami ochronnymi.

Listewkowanie polega na przybijaniu listewek iglastych do czół desek i bali lepszych klas jakości, tak jak to pokazano na rysunku 8-16. W celu ochrony przed nadmiernym nasłonecznieniem elementów przeznaczeniowych, np, półfabrykatów meblarskich, wysuwa się przekładki sztaplowe o ok. 2 do 3 cm przed lico czół, przez co uzyskuje się ich ocienienie.

Trzeci sposób zabezpieczenia czół tarcicy liściastej, polegający na ich powlekaniu pastami ochronnymi, przeprowadza się przy użyciu pędzla lub, w odniesieniu do drobnych elementów o małych przekrojach, przez zanurzanie na głębokość 2 cm. Zaleca się stosować do tego Celu takie produkty. Jak farba olejna, parafina oraz niektóre kleje ,np. wikol.

Wyroby z drewna suszonego powinny być przechowywane w magazynach suchych i zimą ogrzewanych. Wyroby te należy układać na podkładach, poziomo w stosy w temperaturze 12 do 14 stopni C, ułożone warstwami z zastosowaniem przekładek.